Sıkça Sorulan Sorular

• Rekabet Kurulu gerekçeli kararı ne kadar sürede yazar?

  4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’da gerekçeli kararın yazımı için bir süre öngörülmemiştir. Bazı sektör soruşturmalarında karar yazımı aylarca sürebilmektedir. Onun dışında ki gerekçeli kararların daha çabuk yazıldığı söylenebilir. Bu tür kararlar ilgilisine 1-2 ay içerisinde tebliğ edilir.

• Gerekçeli karar tebliğ edilmeden dava açılamaz mı?

  Gerekçeli karar tebliğ edilmeden davanın açılması mümkün değildir. Buna rağmen dava açılırsa mahkeme bu davayı incelemez ve davanın incelemeksizin reddine karar verir.

  4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un, “Sürelerin Başlama Tarihi” başlıklı  54. maddesindeki, “Rekabet Kurulu kararlarında süreler gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren başlar.” hükmü uyarınca, idari yargıda dava açılabilmesi için gerekçeli kararın bildirimi zorunludur.

• Rekabet Kurulu kararına karşı kaç günde ve hangi mahkemede dava açılabilir?

  4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 55. maddesindeki,  “İdari yaptırım kararlarına karşı yetkili idare mahkemesinde dava açılabilir.” hüküm ile Rekabet Kurulu kararlarına karşı dava açılabilecek yargı yeri belirlenmiştir. Dolayısıyla görevli mahkeme idare mahkemesidir. Ayrıca, Rekabet Kurumu’nun merkezinin Ankara’da bulunması nedeniyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun yetkili mahkeme hükümleri uyarınca yetkili ve görevli idare mahkemesi, Ankara İdare Mahkemeleridir. Kanun’un 55. maddesinde dava açma süresi düzenlenmediğinden, İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda idare mahkemeleri için belirlenen 60 günlük genel dava açma süresi içerisinde Rekabet Kurulu kararının iptali istemiyle davası açılması gerekir.

• Rekabet Kurulu kararlarında başvuru yolları ve başvuru süresi gösterilmekte midir?

  Evet Anayasa’nın 40. maddesine uygun olarak başvuru yolları ve süresi açıkça gösterilmektedir. İlgililere karara karşı 60. gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde iptal davası açılabileceği bildirilmektedir.

• Gerekçeli kararda bulunması gereken hususlar hangileridir.? Bu hususlara uyulmaması kararın iptaline neden olur mu?

  Bu durum 4054 sayılı Kanun’un 52. maddesinde düzenleme altına alınmıştır. “Kararlarda Bulunması Gereken Hususlar” başlıklı 52. madde şu şekildedir: “Kararlar aşağıdaki hususları ihtiva eder: a) Kararı veren Kurul üyelerinin adları ve soyadları, b) İnceleme ve araştırmayı yapanların adları ve soyadları, c) Tarafların ad ve unvanları ile ikametgahları ve ayırıcı nitelikleri, d) Tarafların iddialarının özeti, e) İnceleme ve tartışılan ekonomik ve hukuki konuların özeti, f) Raportörün görüşü, g) İleri sürülen bütün delillerin ve savunmaların değerlendirilmesi, h) Gerekçe ve kararın hukuki dayanağı, ı) Sonuç, k) Varsa karşı oy yazıları.” Rekabet Kurulu’nun gerekçeli kararında bu hususların yer alması gerekir. Yer almaması halinde idari işlemin şekil yönünden iptaline karar verilebilir. Örneğin, kararda karşı oy gerekçesinin yer almaması, esaslı bir eksiklik olduğundan bu eksiklik kararın iptaline neden olur.

• Ceza ödenmesi halinde dava açılabilir mi?

  Evet, açabilir.  Para Cezası Maliye Hazine kaydedilmek üzere vergi dairelerine yatırılır. Dava ise, Rekabet Kurulu kararının iptali istemiyle Rekabet Kurumu husumetiyle görülür. İkisi birbirinden bağımsız süreçlerdir.

• Dava açılması tahsilatı durdurur mu?

  Hayır durdurmaz. Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 55. maddesinde, Rekabet Kurulu kararlarına karşı yargı yoluna başvurulması kararların uygulanmasını ve idarî para cezalarının takip ve tahsilini durdurmayacağı hükmü yer almaktadır. Bu hüküm nedeniyle dava açılması para cezasının tahsilini durdurmaz. Tahsilin durabilmesi için idare mahkemesinde Rekabet Kurulu kararının iptali istemiyle açılan davada, mahkemeden yürütmenin durdurulmasının istenilmesi gerekir. Yargı yeri tarafından bu talep kabul edilmesi halinde, tahsilat durur. Ancak uygulamada teşebbüsler, Kabahatler Kanunu hükümleri uyarınca cezanın peşin ödenmesi halinde uygulanan %25 indirimden yararlanarak ödemede bulunmaktadırlar.

• Dava nereye açılacak ve hangi sırayla ilerleyecek?
  • İlk aşama: Ankara İdare Mahkemesi
  • İstinaf: Ankara Bölge İdare Mahkemesi
  • Temyiz: Danıştay

  4054 sayılı Kanun’da bu davaların öncelikli işlerden sayılacağı şeklinde hüküm vardır. Ancak, bu hüküm Rekabet Kurulu kararlarına karşı açılan davayı ivedi yargılamaya tabi kılmaz.

• Rekabet Kurulu kararı iptal edilirse yatırılan para iade edilir mi?

  Evet. Mahkeme Rekabet Kurulu kararının iptaline karar verirse yatırılan idari para cezası iade edilir. Ancak, geçen süre için faiz ödenmez. Geciken dönem için yasal faiz istemiyle dava açılabilir ve bu davada olumlu karar almak mümkündür.  Ayrıca bu davada şartların sağlanması halinde tam yargı davası şeklinde açılabilir. Rekabet Kurulu kararından dolayı maddi zarara uğrayan teşebbüs, bu zararını ispat etmesi halinde, yasal faizin yanında, bu maddi zararı da tazmin edilebilir.

• Mahkemeler Rekabet Kurulu kararını kısmen iptal ederler mi? Ederlerse Rekabet Kurulu yeniden mi karar alır?

  Mahkemeler tarafından Rekabet Kurulu kararının kısmen iptal edilmesi yönünde bir uygulama bulunmamaktadır. Yargı kararıyla Kurul kararının hangi nedenlerle hukuka aykırı olduğu ortaya konur ve kararın iptaline hükmedilir. Rekabet Kurulu da iptal edilen kararını yargı kararına göre yeniden değerledirerek yeni bir karar alır.

• Rekabet Kurulu Kararına karşı dava açmak kamu ihalelerine girmeyi engeller mi.?

  Hayır engellemez. Her ikisinin de muhatabı ayrı kurumlardır. Kamu ihalelerinden yasaklama, 4054 sayılı Kanun’daki rekabet ihlalinden kaynaklanmaz. Rekabet Kurulu ihaleden yasaklama kararı veremez. Bu yönde bir yetkisi bulunmamaktadır. İhaleden yasaklama kararları ise 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhaleleri Sözleşmeleri Kanunu hükümleri uyarınca verilebilir. Bu kanunlarda yer alan rekabetin ihlal edilmesi, 4054 sayılı Kanun’daki ihlalden bağımsızdır.

• Gerekçeli karar kamuya açıklanıyor mu?

  Evet, Rekabet Kurumu sitesinde önce ilgili teşebbüsün de ismine yer vererek Rekabet Kurulu kararının alındığı kamuoyuna duyuruluyor. Gerekçeli kararın yazımı ile karar Kurum’un web sitesinde yayınlanıyor.

  Gerekçeli karar, Rekabet Kurumu’nun internet sitesinde yayınlanmak zorundadır. 4054 sayılı Kanun’un 53. maddesinde, “Kurul kararları tarafların ticari nitelikli sırlarını ifşa etmeyecek şekilde Kurum internet sayfasında yayınlanır.” hükmü bu uygulamayı zorunlu kılar.

• Yargı süreci sonunda kaybedilirse olağanüstü kanun yollarına gidilebilir mi.?

  Rekabet Kurulu kararına karşı açılan dava İdare mahkemesi, istinaf ve Danıştay aşamalarını geçtikten sonra, Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvuru yolları açıktır.

  Bu başvurular özellikle adil yargılanma hakkı veya mülkiyet hakkı ihlali iddialarına dayanabilir.

• Rekabet Kurulu kararının iptal edilmesine rağmen, Kurul aynı konuda tekrar soruşturma açabilir mi?

  Aynı fiil ve aynı teşebbüs hakkında aynı olaya dayalı ikinci bir soruşturma açılması “ne bis in idem” (aynı fiilden iki kez cezalandırma yasağı) ilkesine aykırıdır. Rekabet Kurulu yine de bu yönde karar alırsa, yeni alınan Kurul kararı bu gerekçeyle iptal edilecektir.

  Ancak Kurul, farklı tarih veya farklı olaylara ilişkin yeni bir süreç başlatabilir. Önceki iptal kararı teşebbüse bu güvenceyi sağlamaz.

• İdari yargı süreci ne kadar sürer?

  Ortalama süreler:

  • İdare Mahkemesi: 8–12 ay,
  • İstinaf: 6–12 ay,
  • Danıştay: 1–1,5 yıl.

  İvedi yargılamaya tabi olmaması nedeniyle, toplamda 3 yıllık bir süreç normaldir.

• Yargı aşamasında uzlaşma veya taahhüt süreci işletilebilir mi.?

  Hayır. Rekabet Kurulu kararı alındıktan sonra uzlaşma ya da taahhüt süreci kapanır.

  Taahhüt önaraştırma ve soruşturma aşamasında, uzlaşma ise sadece soruşturma aşamasında mümkündür (md.43).

  Yargı aşamasında Rekabet Kurulu’na uzlaşma veya taahhüt için başvurulamaz, başvurulursa reddedilir.

• İdari yargıda Rekabet Hukuku davasına bakacak uzman hakim var mı, yoksa sıradan bir dosya gibi mi görülüyor?

  Rekabet Kurulu kararlarına ilişkin dava Ankara İdare Mahkemeleri’nde görülür. Açılan dava tüm mahkemelere dağılır. Dolayısıyla ilk derece mahkemesinde bu davalar konusunda bir uzmanlaşma yoktur. Ancak,  istinaf ve Danıştay aşamalarında uyuşmazlıklar bu davalara bakan içtihat dairelerine gönderilir. Dolayısıyla istinaf ve temyiz aşamasında bu işlere bakan hakimler tarafından uyuşmazlıklar çözümlenir.